Бичлэгийн тоо : 2 |
Дэлгэцэнд : 1-2
СУРАЛЦАГЧДЫН СУРГАЛТЫН ТӨЛБӨРИЙН ТАТВАРЫН ХӨНГӨЛӨЛТИЙГ ТООЦОХ АРГАЧЛАЛ
ГАДААД, ДОТООДЫН ИХ, ДЭЭД БОЛОН МЭРГЭЖЛИЙН
БОЛОВСРОЛЫН СУРГУУЛЬ, КОЛЛЕЖИД ЭЛСЭН
СУРАЛЦАГЧДЫН СУРГАЛТЫН ТӨЛБӨРИЙН ТАТВАРЫН ХӨНГӨЛӨЛТИЙГ ТООЦОХ АРГАЧЛАЛ
Хувь хүний орлогын албан татварын хуулийн 24 дүгээр зүйлийн 24.6-д "Албан татвар төлөгчийн төрсөн буюу үрчилсэн хүүхэд гадаад, дотоодын их, дээд болон мэргэжлийн боловсролын сургууль, коллежид элсэн суралцаж байгаа бол түүний сургалтад төлсөн, баримтаар нотлогдож байгаа төлбөрийн хэмжээгээр албан татварын хөнгөлөлт үзүүлнэ" 24.7-д " Суралцаж байх хугацаандаа хөдөлмөр эрхлэлтийн орлогоосоо албан татвар төлж, улмаар сургалтын төлбөр төлсөн их, дээд болон мэргэжлийн боловсролын сургууль, коллежид суралцагчийн сургалтын төлбөрт төлсөн, баримтаар нотлогдож байгаа төлбөрийн хэмжээгээр албан татвар ногдох орлогоос хасч хөнгөлөлт үзүүлнэ" гэж заасан.
Дээрхи хуулийн заалтыг хэрэгжүүлэхэд татвар төлөгч хувь хүн, татварын улсын байцаагч нарт нэг ойлголт өгөхөд аргачлалын гол зорилго оршино.
Дээрхи албан татварын хөнгөлөлтийг албан татвар төлөгч Монгол Улсын иргэн, байнга оршин суугч гадаадын иргэн, оршин суугч бус хувь хүн эдлэнэ. Татвар төлөгч нь дараах орлогот албан татвар төлнө. Үүнд:
Цалин, хөдөлмөрийн хөлс, шагнал, урамшуулал, хөдөлмөр эрхлэлтийн орлогоос, үйл ажиллагааны орлогоос. хөрөнгө борлуулсны орлогоос /үл хөдлөх эд хөрөнгө, хөдлөх эд хөрөнгө, хувьцаа, үнэт цаас/, шинжлэх ухаан утга зохиол, урлагийн бүтээл туурвих, шинэ бүтээл, бүтээгдэхүүний болон ашигтай загвар зохион бүтээх, спортын тэмцээн урлагийн тоглолт зохион байгуулах, тэдгээрт оролцох замаар олсон орлогоос, урлагийн тоглолт, спортын тэмцээний шагнал, наадмын бай шагналын орлогоос, төлбөрт таавар, бооцоот тоглоом, эд мөнгөний хонжворт сугаалааны орлогоос, хуулийн 15 дугаар зүйлд заасан шууд бус орлогоос, түрээсийн орлогоос, эрхийн шимтгэлийн орлогоос, ногдол ашгийн орлогоос, хүүгийн орлогоос.
Нэг. Хувь хүн төрсөн буюу үрчилсэн хүүхдийнхээ дотоодын их, дээд сургууль, мэргэжлийн боловсролын сургууль, коллежийн сургуульд төлсөн сургалтын төлбөрийн баримтаар нотлогдож байгаа төлбөрийн хэмжээгээр албан татвар ногдох орлогоос чөлөөлөх.
Жишээ №1
Иргэн А -гийн 2 хүүхэд дотоодын дээд сургуульд сурдаг бөгөөд 2007 онд 2 хүүхдийнхээ сургалтын төлбөрт 900.0 мянган төгрөг төлсөн байна.
Иргэн А нь хүүхдийнхээ сургалтын төлбөрт төлсөн баримтаар нотлогдож буй 900.0 мянган төгрөгийн албан татварын хөнгөлөлтийн тооцоог амьдран суугаа нутаг дэвсгэрийнхээ татварын албатай 2008 оны 2 дугаар сарын 15-ны дотор хийнэ.
Иргэн А хүүхдийнхээ суургуульд төлсөн сургалтын төлбөрийг албан татвараас хөнгөлүүлэхээр орон нутгийн татварын албанд хандахдаа дараах материалыг бүрдүүлнэ. Үүнд:
1. Сургалтын төлбөр төлсөн санхүүгийн баримт /орлогын мэдүүлэг/
2. Суралцаж буй оюутны сургуулийн тодорхойлолт /тодорхойлолт нь тухайн сургуулийн албан ёсны бичгийн цаасан дээр бичигдсэн, гарын үсэг, тамга тэмдэгтэй байна/
3. Хөнгөлөлт эдлэх гэж буй эцэг /эх/, хүүхдийн иргэний үнэмлэхийн хуулбар хэрэв эх нь хөнгөлөлтийг эдлэх гэж байгаа бол гэр бүлийн баталгаа
4. Хүүхэдээ хэн нэгэн хүнээс үрчилж авсан бол орон нутгийн засаг захиргааны захирамж буюу нотлох баримт
5. Хувь хүний орлогын албан татварын хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9.1.3-т заасны дагуу хүүхдийн сургалтын төлбөрт зарцуулсан хөрөнгө нь албан татвар төлсний дараах орлого болохыг нотлох баримт.
6. Хөнгөлөлт эдлэх гэж буй хувь хүний жилийн цалингийн болон бизнесийн орлого, ЭМ болон НДШ төлсөн дүнгийн тодорхойлолт
Аймаг, дүүргийн татварын алба иргэн "А"-тэй албан татварын хөнгөлөлтийн тооцоог 2008 онд дараах зарчмаар хийнэ.
1. Иргэн А гийн жилийн орлого 6000,0 мян.төг /500.0х 12 сар/
2. Улсад төлсөн нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэл 600.0 мян.төг
3. Иргэн Ж-гийн татвар ногдох орлого 5400.0 мян.төг /6000.0-600.0/
4. Татвараас чөлөөлөгдөх орлогын дүн 900.0 мян.төг
5. Чөлөөлөлт эдэлсний дараах ТНО 4500.0 мян.төг
6. 2007 онд төлбөл зохих татварын дүн 450.0 мян.төг /4500.0х10%/
7. 2007 онд төлсөн албан татвар 550.0 мян. төг
8. 2007 оны албан татварын /+илүү, -дутуу / + 100.0 мян.төг
9. 2008 онд буцаан олгосон татвар 100.0 мян.төг
10. 2008 онд суутган тооцсон татвар х
Иргэн А нь 2007 оны орлогоос хүүхдийнхээ сургалтын төлбөрт төлсөн төлбөрийн хөнгөлөлт эдэлсний дараа гарсан татварын илүү төлөлт 100.0 мянган төгрөгийг 2008 онд төлөх албан татварт суутгуулан тооцох буюу буцаан авах эрхтэй.
Жишээ № 2
Иргэн Б төрийн албан хаагч бөгөөд 3 хүүхэд нь мэргэжлийн боловсролын сургуульд сурдаг бөгөөд 2007-2008 оны хичээлийн жилийн нэг хүүхдийнхээ сургалтын төлбөрт 5000$ /тухайн үеийн Монгол банкны валютын ханш 1185 төгрөг байсан/ нэг хүүхдийн төлбөрт 500.0 мянган төгрөг, нэг хүүхдийн сургалтын төлбөрт 450.0 мянган төгрөг төлсний 350.0 мянган төгрөгийг төрийн албанаас олгосон болно.
Аймаг, дүүргийн татварын алба иргэн "Б"-тэй албан татварын хөнгөлөлтийн тооцоог 2008 онд дараах зарчмаар хийнэ.
1. Иргэн Б-гийн жилийн орлого 8400.0 мян. төг /700.0х12сар/
2. Улсад төлсөн ЭМ болон НДШимтгэл 840.0 мян.төг
3. Татвар ногдох орлого 7560.0 мян.төг
4. Татвараа чөлөөлөгдөх орлогын дүн 5925.6 мян.төг /500$ х 1185/ +500.0 + 100.0/
5. Чөлөөлөлт эдэлсний дараах ТНО 1634.4 мян.төг
6. 2007 онд төлбөл зохих татварын дүн 163.4 мян.төг
7. 2007 онд төлсөн татвар 756.0 мян.төг
8. Татварын +илүү, - дутуу + 592.6 мян.төг
9. 2008 онд буцаан олгосон татвар + 592.6 мян.төг
10. 2008 оны татварт суутган тооцсон татвар х
Жишээ №3
Иргэн О -гийн хүүхэд АНУ-д сурдаг бөгөөд 2007-2008 оны хичээлийн жилийн сургалтын төлбөрт 15500$ -ийг 2007 оны 7 дугаар сарын 20-нд банкаар гуйвуулсан тухайн үеийн Монгол банкны ханш 1189 төгрөг байсан болно.
Иргэн О оршин суугаа нутаг дэвсгэрийнхээ татварын албатай тооцоо хийхдээ дараах материалыг бүрдүүлж очно. Үүнд:
1. Хүүхдийнхээ сурч буй сургуулийн тодорхойлолт /тодорхойлолт нь тухайн сургуулийн албан ёсны бичгийн цаасан дээр бичигдсэн, гарын үсэг, тамга тэмдэгтэй байна/
2. Тухайн сургуулийн дансанд шилжүүлсэн сургалтын төлбөрийн санхүүгийн баримт
3. Хөнгөлөлт эдлэх гэж буй эцэг /эх/, хүүхдийн иргэний үнэмлэхийн хуулбар хэрэв эх нь хөнгөлөлтийг эдлэх гэж байгаа бол гэр бүлийн баталгаа буюу суралцаж буй оюутан таны хүүхэд мөн болохыг нотолсон нотолгоо/
4. Хувь хүний орлогын албан татварын хуулийн 9 дүгээр зүйлийн 9.1.3-т заасны дагуу хүүхдийн сургалтын төлбөрт зарцуулсан хөрөнгө нь албан татвар төлсний дараах орлого болохыг нотлох баримт.
5. Хөнгөлөлт эдлэх гэж буй хувь хүний жилийн цалингийн болон бизнесийн орлого, ЭМ болон НДШ төлсөн бол төлсөн баримт
Орон нутгийн татварын алба уг иргэнтэй албан татварын тооцоо хийж хөнгөлөлтийг эдлүүлэхдээ иргэн О-гийн хүүхдийнхээ сургалтын төлбөрт төлсөн төлбөр нь татвар төлсний дараах орлого мөн болох нь баримтаар нотлогдсон гэж үзвэл дараах зарчмаар хийнэ.
1. Иргэн О -гийн жилийн орлого 18000.0 мян.төг /1500.0 х12 сар /
2. Улсад төлсөн ЭМ болон НДШимтгэл 800.0 мян.төг
3. Иргэн О-гийн ТНО 17200.0 мян.төг
4. Татвараас чөлөөлөгдөх орлого 18429.5 мян.төг /15500$ х 1189 /
5. Чөлөөлөлт эдэлсний дараах ТНО (1229.5)
6. Төлбөл зохих татвар х
7. 2007 онд төлсөн татварын дүн 400.0 мян.төг
8. Татварын +илүү, - дутуу +400.0 мян.төг
9. 2008 онд буцаан олгох татвар 400.0 мян. төг
10. 2008 оны татвараас суутган тооцох татвар х
2008-2009 оны хичээлийн жилд иргэн О хүүхдийнхээ сургалтын төлбөрт 10000$ төлсөн ханш 1200 төгрөг байсан гэвэл 2009 онд албан татварын хөнгөлөлтийн тооцоо:
1. Иргэн О -гийн жилийн орлого 15000.0 мян.төг
2. Улсад төлсөн ЭМ болон НДШимтгэл 500.0 мян.төг
3. ТНО 14500.0 мян.төг
4. Татвараас чөлөөлөгдөх орлого 13229.0 мян.төг /10000$ х 1200/ +1229.0
5. Чөлөөлөлт эдэлсний дараах ТНО 1271.0 мян. төг
6. Төлбөл зохих татвар 127.1 мян.төг
7. 2008 онд төлсөн татвар 620.0 мян.төг
8. Татварын +илүү, - дутуу + 492.9 мян.төг
9. 2009 онд буцаан олгох татвар х
10. 2009 оны татвараас суутган тооцох татвар 492,9 мян.төг
гэх мэтчилэн тооцох бөгөөд тухайн иргэн хүүхдийнхээ сургалтад төлсөн төлбөрийг дуустал хөнгөлөлт эдлэх бөгөөд хүүхэд нь сургуулиа төгссөн нь хөнгөлөлтийг зогсоох нөхцөл болохгүй.
Жишээ №4
Иргэн О нь хүүхдийнхээ сургуулийн төлбөрт зарцуулсан хөрөнгийг татвар төлсний дараах орлого гэдгийн баримтаар нотлож чадаагүй гэж үзвэл дараах зарчмаар хөнгөлөлтийн тооцоог татварын алба хийнэ.
1. Иргэн О -гийн жилийн орлого 18000.0 мян.төг /1500.0 х12 сар /
2. Улсад төлсөн ЭМ болон НДШимтгэл 800.0 мян.төг
3. Иргэн О-гийн ТНО 35629.5 мян.төг /17200+18429,5/
4. Татвараас чөлөөлөгдөх орлого 18429.5 мян.төг /15500$ х 1189 /
5. Чөлөөлөлт эдэлсний дараах ТНО 17200.0 мян. төг
6. Төлбөл зохих татвар 1720.0 мян.төг
7. 2007 онд төлсөн татварын дүн 400.0 мян.төг
8. Татварын +илүү, - дутуу - 1320.0 мян.төг
9. 2008 онд буцаан олгох татвар х
10. 2008 оны татвараас суутган тооцох татвар х
Хувь хүний орлогын албан татварын хуулийн 24 дүгээр зүйлийн 24.6, 24,7-д заасан хөнгөлөлтийг татвар төлөгч хувь хүнд эдлүүлэхдээ татварын алба дараах зарчмыг баримтлана. Үүнд:
1. ХХОАТ-ын хуулийн 9.1.3 -т " албан татвар төлөгч өөрөө буюу түүний өмнөөс хөрөнгө оруулсан, хуримтлуулсан бол уг хөрөнгийг албан татвар ногдох орлогод оруулан тооцсоныг албан татвар төлөгч нотлох үүрэгтэй бөгөөд хэрэв нотолж чадахгүй бол оруулсан хөрөнгө, хуримтлалын дүнг албан татвар төлөгчийн тухайн жилийн татвар ногдуулах орлогын дүнд оруулан тооцно" гэсэн заалтыг мөрдлөг болгон ажиллах;
2. "Хувь хүний орлогын албан татвар тодорхойлох тайлангийн хуудас"-ТТ-06 маягтыг зөв бөглөх;
3. Тухайн хувь хүний "орлого, татварын бүртгэлийн дэвтэр"-т бичигдсэн төлсөн татварын дүнг төсвийн орлогын дансанд орсон орлогын баримттай тулгаж баталгаажуулах;
term
2007-10-19 08:15
Нэр томъёоны дагалга
1. A үгүй Gnosis мэдлэг / грек / бидэнд хүртээгүй мэдлэг гэх нэр томъёог анх гексли гаргажээ.
2. Түшмэд – түшээд мэд / хажууд буюу эрх тэгш байх /
3. Тэнгэр гэх үг хүннү буюу төв азийн нүүдэлчдээс гаралтай үг. Хятадад сүүлд МЭӨ II зуунд орж ирсэн үг. Хятадууд эзэн хаанаа Инь шанын үед Шэньнун буюу бурханы газар эзэмшигч /Божественный земледелец/, хуанди буюу шар эзэн /Желтый владыка/.
4. Нийгмийн давхрагыг сэтгэгчид авч үзсэн байдал
Египет миссирийн нийгмийн даврага нь
-Фараон / нарны бурхан рагийн элч /
-Язгууртан / цэргийн жанжид /
-Тариачид, гар урчууд
- Боол
5. Платоны онолоор
- Филисофичид
- Цэргийн эрхтнүүд
- Гар урчууд, тариачид
6. Энэтхэгийн филисофид
- Брахман / Мэрэгч, төлөгч буюу санваартан /
- Кшатри / Цэргийн эрхтэн /
- Вайбши / худалдаачид /
- Шудра / боол /
7. Буддын филисофид
- Нярвана
- Асур
- Хүн
- Адгуус
- Бэрд
- Там / чөтгөр /
8. А.Шопенгаурийн филисофиор
- Бусдад сайныг хүсдэг хүн
- Өөрт сайныг хүсдэг хүн
- Бусдад мууг хүсдэг хүн
9. Монголчуудын филисофиор
- Тэнгэрийн ёс
- Хүмүүний ёс
- Адгуусын ёс
- Адын ёс
10. Тангун / солонгос / тэнно / япон /, тангу, танго / авсралийн полинезуудын хэлнээс авч үзвэл Монголын тэнгэрийн хүү гэсэн утга бөгөөд эзэн хаан ажээ.
11. Тануй / танюй / нанхиадын дүрс бичигт гэрлийн хүн гэсэн утгатай.
12. Денталоги / ёс суртахууны дотоод дахь үнэт, чанар – axia, үүрэг-deon, гэсэн тулгуур ухагдахууны ялган тодорхойлох ёс суртахууны хэм хэмжээ, шаардлага.
13. Transendere /Lat/ - давж алхах, иммонент зүйлийн оронд, ухамсар танин мэдэхүйн хязгаараас цаана байгаа бүхнийг тэмдэглэсэн нэр томъёо. Өөрөөр хэлбэл аливаа туйлын гэж ойлгох нь утгагүйн үзэл гэж хэлж болно. Кантын филисофиос харна уу?
14. Absolutus /Lat/-хувьрашгүй, хөдөлшгүй, хязгааргүй, мөнх, туйлын төгс гэх зүйлийг базан тэмдэглэсэн нэр томъёо. Туйлын зүйлийг хэлдэг.
15. Piori /Lat/- угаас энхлэг, туршлагаас өмнө, түүнээс үл шалтгаалан бий болсон ухамсарт эхээсээ бий болсон мэдлэгийг тэмдэглэсэн филисофи нэр томъёо.
16. Великая яса- Их ёс, буюу Их засаг
17. Спинозийн филисофи- оюунаар танин мэдсэн ертөнцийн бодит байдал нь мэдрэхгүйгээр танин мэдсэн ертөнцийн харанхуйгаас эрс өөр хэмээх үзэл
18. Ард түмэн- Монгол үгийн гарвал нь Чингэс хааны үед түмтийн ноёд нь миний ард түмэн иргэн, Түмэн өрх, түмэн цэрэг байна гэсэн үгнээс гаралтай.
19. Абстракт- хийсвэрлэх
20. Постулат- нотолгоо, шаардах, болзол тавих
21. jurisprudent - хуульч
22. Цезаризм - эртний Ромын Цезарийн нэрээр нэрлэглэгдсэн дарангуйлах ёс
23. Деспотизм – ихэвчлэн ганц хүний эзэрхийлэх ёс / дорнын деспотизм /
24. Теократ төр - Шашинт төрийн хуваарьгүй засаглал
25. Корпоратизм – Бизнессийн томоохон бүлэглэлүүдийн засаглал, Муссолинч маягийн төр, нийтийн төр, төлөвлөгөөт төр ч гэх нь бий.
26. Патернализм – Эцгийн эрхт төр / ёс /, эцгийн ивээлт төр
27. Социал демократ – Буянлаг төрийн үзэл
28. Утопи - Үл гүйцэлдэх үзэл
29. Кортес – Испанийн Парламент
30. Неологизм – Шинэ утга илэрхийлэх
31. Whig- хаант ёсны эсрэг зогсогчид / дундад зууны үеийн /
32. Status quo- статус кво, байр суурь
33. Апартейзм – Арьс өнгөөр ялгаварлах үзэл, тус тусдаа амьдрах гэсэн Африк гаралтай үг
34. Капитализм – хөрөнгөт нийгэм, К.Маркс энэхүү нэр томъёог бий болгосон байдаг нь сонирхолтой
35. Гедонизм – Hedonism сэтгэл ханамжийг голчилдог үзэл
36. Либертинизм – libertinism ёс суртахуунгүй амьдралын хэв маяг
37. Индивидуализм – Individualism хувь хүнийг дээдлэх үзэл
38. Welfare state – Өрнөдийн буянлаг төрийн үзэл, их татвар, их нийгмийн халамж хэмээх үзэл
39. ГОП – GOP / Grand old party / Бүгд найрамдах нам
40. Тао – Арга, билгийн ухаан, Лаозын / Лао цзы / боловсруулсан үзэл, Инь, Ян гэх нь бий.
41. Радикал – Хувьсгалч шинж
42. Рыцар – Хөлөг баатар
43. Теологи – Шашны номлол, Шашны шинжлэх ухаан
44. Схоластик – Бясалгач, номлогч
45. Гуманизм – Хүнийг дээдэлсэн соёлын үзэгдлүүд
46. Рационализм – Оюун ухааныг дээдлэх үзэл
47. Мистицизм – Мухар харанхуй сүсэг бишрэл
48. Протестант сект – Шашны нэг урсгал чиглэл
49. l`etat, c` est moi – би бол төр
50. Протолиберал- хэлбэржиж амжаагүй байгаа анхны үзэл
51. Аэропэжитик – Areopagus, Эртний Афины язгууртны зөвлөл
52. Пресбатерианчууд – гол төлөв Шотландад байх протестант сүм хийдийн гишүүд
53. Анабаптистууд – XVI зууны үеийн Протестант шашны урсгал
54. Англикан – Англи дахь Христийн шашны нэг урсгал
55. Күакэрчүүд – Хүмүүс адилхан гэсэн үзэлтэй, Найз нөхдийн холбоо хэмээх нэртэй Христийн шашны урсгал
56. Синагог – Жүүдүүдийн мөргөлийн газар
57. Физиократ – Physis-байгаль, kratos-засаглал хэмээх үгнүүдээс гаралтай. Байгалийн хуулийн онол
58. Тоталитар засаглал - Фашист, Коммунист засаглал
59. Монархи – нэг хүний засаг
60. Олигархи – Цөөнхийн засаг
61. Аристократи – шилдгүүдийн засаглал
62. Феминист - эмэгтэйчүүдийн эрхийн төлөөх үзэл санаа, хөдөлгөөн
63. Утилитари – Ангийг дээдлэх үзэл, төр засаг аль болох их хүнд, аль болох их аз жаргал хэмээх үзэл
64. Abolitionist movement – боолчлолыг устгах хөдөлгөөн
65. Миссионэр- нэг шашныг өөр газар сурталчлах зорилготой лам
66. Инстинкт – зөн билэг
67. Common law – Английн түүхэн дэх Парламентаас өмнөх зан заншлын хууль
68. Justice – Зүй ёс
69. Спектидизм – Аливаа зүйлд эргэлзэж болно хэмээх филисофи үзэл
70. Стэйтизм - Үндсэрхэг үзэл
71. Хаос – Эмх замбараагүй гэсэн утгатай үг
72. Метафизик – Оршихуйн мөн чанарыг авч үздэг филисофи үзэл
73. Анархи – засаггүй төрийн үзэл, үл засаглахуйн үзэл
74. Догм - Үзэл баримтлалаа өөрчилдөггүй
75. Коммунитарианчууд –Өрнөдийн соёл хувь хүн дээр хэт төвлөрсөн байна. Иймд нийтийн эрх ашгийг харгалздаг болъё гэсэн уриаг гаргасан хүмүүс
76. Универсализм – түгээмэл чанар, төгс чанар / төгс гэхээсээ илүү түгээмэл нь зүй юм /
77. Аскетик – Өөрийнхөө хэрэгцээг хязгаарлаж, хатамжлах маягаар амьдрагч
78. Синерги – хамтын ажиллагааны үр дүнд бий болсон хүч, энерги, амжилт
79. Жим кроугийн хууль – 1960 он хүртэлх АНУ-ын өмнөд мужуудад байсан хар арьстнуудыг ялгаварлах бодлого, хар арьстнуудын иргэний эрхийн эсрэг хууль байсан
80. Пэрфэкционист- Улам төгс болгох гэсэн утгатай
81. Нийтийн тосгоны филисофи – Хиллари Родман Клинтоны гаргасан хүүхдийг төр хүмүүжүүлэх ёстой хэмээх үзэл
82. Ханукахын баяр – МЭӨ 165 онд Иурисалимд сүм босгосонд зориулсан 11-12-р сард тэмдэглэдэг жүүдүүдийн баяр
83. НААКП – NAACP- National Association for Advancement of colored people, өнгөт арьстнуудын хөгжлийн төлөөх үндэсний холбоо
84. Юстинианы хууль – Ромын эртний хууль, corpus juris civils
85. Хаммурапи хууль – МЭӨ 1750 онд нас барсан Вавилоны хааны үед үйлчилж байсан хууль
86. Ликург – Эртний Грекийн хот улс Спартын хуульч
87. Солон хууль – МЭӨ 638-558 оны үед амьдарч байсан Афины төрийн зүтгэлтэн, түүний боловсруулсан хууль
88. Хүнийсгэл – Марксизмийн нэр томъёо, өөрт нь хамааралтай байсан ямар нэг зүйл дайсагнасан, хамааралгүй, өөр зүйл болж хувирахыг илэрхийлдэг
89. Антропологи – Хүн судлал
90. Модуль хүн – Антропологич Эрнэст Жэллнэрийн филисофи, янз бүрийн шинжийг агуулсан хүн
1. A үгүй Gnosis мэдлэг / грек / бидэнд хүртээгүй мэдлэг гэх нэр томъёог анх гексли гаргажээ.
2. Түшмэд – түшээд мэд / хажууд буюу эрх тэгш байх /
3. Тэнгэр гэх үг хүннү буюу төв азийн нүүдэлчдээс гаралтай үг. Хятадад сүүлд МЭӨ II зуунд орж ирсэн үг. Хятадууд эзэн хаанаа Инь шанын үед Шэньнун буюу бурханы газар эзэмшигч /Божественный земледелец/, хуанди буюу шар эзэн /Желтый владыка/.
4. Нийгмийн давхрагыг сэтгэгчид авч үзсэн байдал
Египет миссирийн нийгмийн даврага нь
-Фараон / нарны бурхан рагийн элч /
-Язгууртан / цэргийн жанжид /
-Тариачид, гар урчууд
- Боол
5. Платоны онолоор
- Филисофичид
- Цэргийн эрхтнүүд
- Гар урчууд, тариачид
6. Энэтхэгийн филисофид
- Брахман / Мэрэгч, төлөгч буюу санваартан /
- Кшатри / Цэргийн эрхтэн /
- Вайбши / худалдаачид /
- Шудра / боол /
7. Буддын филисофид
- Нярвана
- Асур
- Хүн
- Адгуус
- Бэрд
- Там / чөтгөр /
8. А.Шопенгаурийн филисофиор
- Бусдад сайныг хүсдэг хүн
- Өөрт сайныг хүсдэг хүн
- Бусдад мууг хүсдэг хүн
9. Монголчуудын филисофиор
- Тэнгэрийн ёс
- Хүмүүний ёс
- Адгуусын ёс
- Адын ёс
10. Тангун / солонгос / тэнно / япон /, тангу, танго / авсралийн полинезуудын хэлнээс авч үзвэл Монголын тэнгэрийн хүү гэсэн утга бөгөөд эзэн хаан ажээ.
11. Тануй / танюй / нанхиадын дүрс бичигт гэрлийн хүн гэсэн утгатай.
12. Денталоги / ёс суртахууны дотоод дахь үнэт, чанар – axia, үүрэг-deon, гэсэн тулгуур ухагдахууны ялган тодорхойлох ёс суртахууны хэм хэмжээ, шаардлага.
13. Transendere /Lat/ - давж алхах, иммонент зүйлийн оронд, ухамсар танин мэдэхүйн хязгаараас цаана байгаа бүхнийг тэмдэглэсэн нэр томъёо. Өөрөөр хэлбэл аливаа туйлын гэж ойлгох нь утгагүйн үзэл гэж хэлж болно. Кантын филисофиос харна уу?
14. Absolutus /Lat/-хувьрашгүй, хөдөлшгүй, хязгааргүй, мөнх, туйлын төгс гэх зүйлийг базан тэмдэглэсэн нэр томъёо. Туйлын зүйлийг хэлдэг.
15. Piori /Lat/- угаас энхлэг, туршлагаас өмнө, түүнээс үл шалтгаалан бий болсон ухамсарт эхээсээ бий болсон мэдлэгийг тэмдэглэсэн филисофи нэр томъёо.
16. Великая яса- Их ёс, буюу Их засаг
17. Спинозийн филисофи- оюунаар танин мэдсэн ертөнцийн бодит байдал нь мэдрэхгүйгээр танин мэдсэн ертөнцийн харанхуйгаас эрс өөр хэмээх үзэл
18. Ард түмэн- Монгол үгийн гарвал нь Чингэс хааны үед түмтийн ноёд нь миний ард түмэн иргэн, Түмэн өрх, түмэн цэрэг байна гэсэн үгнээс гаралтай.
19. Абстракт- хийсвэрлэх
20. Постулат- нотолгоо, шаардах, болзол тавих
21. jurisprudent - хуульч
22. Цезаризм - эртний Ромын Цезарийн нэрээр нэрлэглэгдсэн дарангуйлах ёс
23. Деспотизм – ихэвчлэн ганц хүний эзэрхийлэх ёс / дорнын деспотизм /
24. Теократ төр - Шашинт төрийн хуваарьгүй засаглал
25. Корпоратизм – Бизнессийн томоохон бүлэглэлүүдийн засаглал, Муссолинч маягийн төр, нийтийн төр, төлөвлөгөөт төр ч гэх нь бий.
26. Патернализм – Эцгийн эрхт төр / ёс /, эцгийн ивээлт төр
27. Социал демократ – Буянлаг төрийн үзэл
28. Утопи - Үл гүйцэлдэх үзэл
29. Кортес – Испанийн Парламент
30. Неологизм – Шинэ утга илэрхийлэх
31. Whig- хаант ёсны эсрэг зогсогчид / дундад зууны үеийн /
32. Status quo- статус кво, байр суурь
33. Апартейзм – Арьс өнгөөр ялгаварлах үзэл, тус тусдаа амьдрах гэсэн Африк гаралтай үг
34. Капитализм – хөрөнгөт нийгэм, К.Маркс энэхүү нэр томъёог бий болгосон байдаг нь сонирхолтой
35. Гедонизм – Hedonism сэтгэл ханамжийг голчилдог үзэл
36. Либертинизм – libertinism ёс суртахуунгүй амьдралын хэв маяг
37. Индивидуализм – Individualism хувь хүнийг дээдлэх үзэл
38. Welfare state – Өрнөдийн буянлаг төрийн үзэл, их татвар, их нийгмийн халамж хэмээх үзэл
39. ГОП – GOP / Grand old party / Бүгд найрамдах нам
40. Тао – Арга, билгийн ухаан, Лаозын / Лао цзы / боловсруулсан үзэл, Инь, Ян гэх нь бий.
41. Радикал – Хувьсгалч шинж
42. Рыцар – Хөлөг баатар
43. Теологи – Шашны номлол, Шашны шинжлэх ухаан
44. Схоластик – Бясалгач, номлогч
45. Гуманизм – Хүнийг дээдэлсэн соёлын үзэгдлүүд
46. Рационализм – Оюун ухааныг дээдлэх үзэл
47. Мистицизм – Мухар харанхуй сүсэг бишрэл
48. Протестант сект – Шашны нэг урсгал чиглэл
49. l`etat, c` est moi – би бол төр
50. Протолиберал- хэлбэржиж амжаагүй байгаа анхны үзэл
51. Аэропэжитик – Areopagus, Эртний Афины язгууртны зөвлөл
52. Пресбатерианчууд – гол төлөв Шотландад байх протестант сүм хийдийн гишүүд
53. Анабаптистууд – XVI зууны үеийн Протестант шашны урсгал
54. Англикан – Англи дахь Христийн шашны нэг урсгал
55. Күакэрчүүд – Хүмүүс адилхан гэсэн үзэлтэй, Найз нөхдийн холбоо хэмээх нэртэй Христийн шашны урсгал
56. Синагог – Жүүдүүдийн мөргөлийн газар
57. Физиократ – Physis-байгаль, kratos-засаглал хэмээх үгнүүдээс гаралтай. Байгалийн хуулийн онол
58. Тоталитар засаглал - Фашист, Коммунист засаглал
59. Монархи – нэг хүний засаг
60. Олигархи – Цөөнхийн засаг
61. Аристократи – шилдгүүдийн засаглал
62. Феминист - эмэгтэйчүүдийн эрхийн төлөөх үзэл санаа, хөдөлгөөн
63. Утилитари – Ангийг дээдлэх үзэл, төр засаг аль болох их хүнд, аль болох их аз жаргал хэмээх үзэл
64. Abolitionist movement – боолчлолыг устгах хөдөлгөөн
65. Миссионэр- нэг шашныг өөр газар сурталчлах зорилготой лам
66. Инстинкт – зөн билэг
67. Common law – Английн түүхэн дэх Парламентаас өмнөх зан заншлын хууль
68. Justice – Зүй ёс
69. Спектидизм – Аливаа зүйлд эргэлзэж болно хэмээх филисофи үзэл
70. Стэйтизм - Үндсэрхэг үзэл
71. Хаос – Эмх замбараагүй гэсэн утгатай үг
72. Метафизик – Оршихуйн мөн чанарыг авч үздэг филисофи үзэл
73. Анархи – засаггүй төрийн үзэл, үл засаглахуйн үзэл
74. Догм - Үзэл баримтлалаа өөрчилдөггүй
75. Коммунитарианчууд –Өрнөдийн соёл хувь хүн дээр хэт төвлөрсөн байна. Иймд нийтийн эрх ашгийг харгалздаг болъё гэсэн уриаг гаргасан хүмүүс
76. Универсализм – түгээмэл чанар, төгс чанар / төгс гэхээсээ илүү түгээмэл нь зүй юм /
77. Аскетик – Өөрийнхөө хэрэгцээг хязгаарлаж, хатамжлах маягаар амьдрагч
78. Синерги – хамтын ажиллагааны үр дүнд бий болсон хүч, энерги, амжилт
79. Жим кроугийн хууль – 1960 он хүртэлх АНУ-ын өмнөд мужуудад байсан хар арьстнуудыг ялгаварлах бодлого, хар арьстнуудын иргэний эрхийн эсрэг хууль байсан
80. Пэрфэкционист- Улам төгс болгох гэсэн утгатай
81. Нийтийн тосгоны филисофи – Хиллари Родман Клинтоны гаргасан хүүхдийг төр хүмүүжүүлэх ёстой хэмээх үзэл
82. Ханукахын баяр – МЭӨ 165 онд Иурисалимд сүм босгосонд зориулсан 11-12-р сард тэмдэглэдэг жүүдүүдийн баяр
83. НААКП – NAACP- National Association for Advancement of colored people, өнгөт арьстнуудын хөгжлийн төлөөх үндэсний холбоо
84. Юстинианы хууль – Ромын эртний хууль, corpus juris civils
85. Хаммурапи хууль – МЭӨ 1750 онд нас барсан Вавилоны хааны үед үйлчилж байсан хууль
86. Ликург – Эртний Грекийн хот улс Спартын хуульч
87. Солон хууль – МЭӨ 638-558 оны үед амьдарч байсан Афины төрийн зүтгэлтэн, түүний боловсруулсан хууль
88. Хүнийсгэл – Марксизмийн нэр томъёо, өөрт нь хамааралтай байсан ямар нэг зүйл дайсагнасан, хамааралгүй, өөр зүйл болж хувирахыг илэрхийлдэг
89. Антропологи – Хүн судлал
90. Модуль хүн – Антропологич Эрнэст Жэллнэрийн филисофи, янз бүрийн шинжийг агуулсан хүн
Сурталчилгаа
firefox
Та зочлоод үзээрэй
tandalt
